Çocuğumun düşünceleri ve duyguları okulda nasıl dinleniyor?
Çember saatleri; duyguların, düşüncelerin, ihtiyaçların ve okul yaşamına ilişkin fikirlerin paylaşıldığı güvenli buluşmalardır.
Eğitim Adası’ndan kare
Günlük okul yaşamı
Çember saatleri, çocukların ve öğretmenlerin birbirlerini görebilecekleri biçimde bir araya geldiği; duyguların, düşüncelerin, ihtiyaçların ve okul yaşamına ilişkin fikirlerin paylaşıldığı buluşmalardır.
Bu zaman diliminde öğretmen sınıfın önünde konuşan tek kişi değildir. Çocuklar da söz alır, arkadaşlarını dinler, kendi düşüncelerini ifade eder ve topluluğun bir parçası olmayı deneyimler.
Çember saatleri, Eğitim Adası’nın demokratik okul kültürünün günlük yaşamda en görünür olduğu alanlardan biridir.
Neden Çember Biçiminde Oturuyoruz?
Çember düzeninde herkes birbirini görebilir. Sınıfın önünde ve arkasında kalan kişiler olmadığı gibi konuşan tek bir merkez de bulunmaz.
Bu fiziksel düzen, çocuklara herkesin düşüncesinin dinlenmeye değer olduğu mesajını verir. Konuşmak istemeyen çocuğun dinleme hakkına da saygı duyulur; çocuk hazır hissettiğinde paylaşması için desteklenir.
Çember Saatlerinde Neler Konuşulur?
Çember saatlerinin içeriği yaş grubuna, sınıfın ihtiyacına ve okul yaşamında yaşanan gelişmelere göre değişebilir.
Çocukların o gün nasıl hissettiği
Günün planı
Sınıf içerisinde alınacak ortak kararlar
Yapılacak etkinlik ve projeler
Görev ve sorumlulukların paylaşılması
Sınıfta yaşanan bir güçlüğün değerlendirilmesi
Arkadaşlık ilişkileri
Bir önceki kararın nasıl ilerlediği
Çember Saati Nasıl İlerler?
1
Bir araya gelme
Çocuklar ve öğretmen birbirlerini görebilecekleri biçimde oturur; toplantının amacı paylaşılır.
2
Duygu ve düşünceleri fark etme
Çocuklara o anda nasıl hissettikleri veya konu hakkında ne düşündükleri sorulabilir.
3
Söz alma ve dinleme
Çocuklar sırayla konuşur. Bir kişi konuşurken diğerlerinin dinlemesi desteklenir.
4
Farklı fikirleri görme
Aynı konuda farklı düşünceler olabileceği fark edilir. Amaç herkesin aynı fikre gelmesi değildir.
5
Ortak çözüm geliştirme
Seçenekler konuşulur, sonuçlar değerlendirilir ve yaşa uygun bir ortak karar oluşturulur.
6
Sonraki değerlendirme
Alınan kararın nasıl ilerlediği sonraki çember saatinde yeniden değerlendirilebilir.
Öğretmenin Rolü
Öğretmen çember saatinde bütün cevapları veren veya çocukların yerine karar alan kişi değildir.
Konuşmanın güvenli biçimde ilerlemesini sağlar, söz hakkını dengeler, çocukların birbirini dinlemesine yardımcı olur ve düşünmeyi destekleyen sorular yöneltir.
Öğretmen çocukların düşüncelerine değer verirken yaşlarına uygun sınırları ve güvenlik koşullarını da korur.
Öğretmenin kullanabileceği sorular
“Bu durum seni nasıl hissettirdi?”
“Arkadaşının bu konuda ne düşündüğünü duydun mu?”
“Bu sorun için başka hangi çözümleri deneyebiliriz?”
“Herkes için daha uygun bir yol bulabilir miyiz?”
Çember Saatleri Çocuğa Ne Kazandırır?
Duygularını fark etme
Kendini ifade etme
Başkalarını dinleme
Farklı düşüncelere saygı
Empati
Sorumluluk
Ortak karar alma
Problem çözme
Topluluk bilinci
Aidiyet
Anaokulunda ve İlkokulda Çember Saatleri
Çember saatlerinin süresi, dili ve içeriği çocukların yaşına göre değişir.
Anaokulunda daha kısa, somut ve günlük yaşama dayalı görüşmeler yapılabilir. Duygu kartları, hikâyeler, resimler ve basit seçimler kullanılabilir.
İlkokulda çocuklar daha ayrıntılı fikirler geliştirebilir, ortak sorunlar üzerine tartışabilir, görev paylaşımı yapabilir ve alınan kararların sonuçlarını değerlendirebilir.